T Chungnung T Chungnung

  • Home
  • contact
  • Music
  • Home
  • contact
  • Music

LIVING AN EXAMPLARY LIFE: Vet juithei Hinkho

I Timothy 4:12

Nakumlhom nachapan chu koima nahsah mon umsah hih in : ahin nangman thu lamin nunchan khanchan in ngailut in tahsanin, chule thenna lamin atahsan ho vetsui dingin umin.

Introduction: Paul in Timothy henga tilkhouna thu ana thot chu ahi.

Timothy hi solchah Paul nungjui le a ana pang ahin Paul in Ephsus kho a houbung vesui dinga ana dalhah ahi. Hiche bible chang hi ivet le Timothy hi chapang cha hidin ginchat a umin in ahi.

Hiche a isim doh nao a hi Paul in Timothy henga tilkhouna or thulhahna iti anei em iti le...Nakumlhom nachapan jeh in koima ki nahsah mon umsah hih in/koima kinoise sah hih in, amavang nangin Pathen thu lam nunchan khanchan lam, ngailutna lam, tahsanna lam, chule thenna lamin mite vetsui thei dingin umin atipeh in ahi.

Ilah doh nom pen uchu vetsui thei hinkho (exemplary life)

Chuti chun nangjong nakumlhom nachapan jeh ham, thu nasei natheplou jeh ham , lasah nathep lou jeh ham, lekha nathep lou jeh ham, nanei jou lou jeh ham, vangse nakisah jeh ham, thildang khat jeh a Pathen tahsan na lang/Pathen houna lang a hi koima naki noise sah loudi, koima naki musit sahlou di ahi...Chihna, thepna, haona etc..neihih jongleu hen inei uchu chondan khandan, nitin ichondan akimanchah dan a kon thilpha ivet sah a ibol diu ahi...La a ichondan in thusei hen ichondan in mihil hen ati banga chu....Pathena kisong tah a ium diu ahi..Inei sun sun ibolthei sunsun uva Pathen na itoh diu...

Mihem ihi jeh un ichondan ikhandan uva kon iheng ikom ho Thilpha / lamdih langa ipui maithei u thilse lames langa jong ipui maithei u..good example or bad example

Thilpha bol chu inom soh kei un ichonphat na akon hin miten vetton in einei leu ti inom soh kei u ahi. Hinla thilpha lou tah tah vetton thei lou tah  tah ana kibol khajin ahi..Hiho chu hena sa sa ibol jong aumin hetlou kah a ina bol khah ujong aumin ahi....

Man Social animal: Mihem te hi changchanga ilha thei povin a group group a society society a lha te ihivin ahi.. social animal ikitivin ahi. Chuti chu ahin nitin phattin a ichon chan ikhanchan  ithilbl jouse hin iloi igol hihen iheng ikom hihen i insung mite asuh khah jing ahi...apha lama ipui ding ham ase lam a ipui ding ham...chonchan pha ivet sah diu ham aphalou ivetsah diu ham? eima thu thu ahi...

Kingaito di: Nitin ichon dan u va kon a hi mite dinga good example or bad example khat joh joh kipe jing ahin ahi....igah kingai to diu a kadei chu vetsui thei a hinkho Kaman hinam vetsui theilou a Kaman am ahioule vetsui thei a kahinkho man toh vetsuithei lou a Kaman kite d hile hoijoh atam jon hoijoh agih jodem?

Measure : Measure gah bol go taleu hen..

Step Forward: Jingkah katho in Bible simin taona kamangin,  genthei khat kamu in sum cheng 10 kapei, amachu adam hih in kagavil e

Step back: amacuhuto kakina lhone, terrace a sam katan in chomdoh lou in kadalha e, nilhah lamin themkhat ka peg e.

Three steps ahead...three steps back : Ikipat na mama akilhung kit jitai, mi ijat ham hi akinungchon jong ium maithei u hinalai ahi. I din namun a i din din le khantou na a um pon ikinung chon jongle umdeh lou ahi. Chuti chu ahin ium chan ichonchan uva kon a hi niseh le step khat khat beh chalgo ute.

Vetton thei a Hinkho mang thei cheh din Pathen in athu phatthei eiboh peh taohen!


WHO DO YOU SAY I AM?                              25th June, 2017

Mathew 16: 15-16….Aman amaho jah a, “Nanghon la koi ahi neitivem? Ati. 16. Chuin Simon Peter in adonbut’in, “Nangma Pathen hing Chapa Christa chu nahi, at.

Jesu in aseijui te lung gel check abol na ahi. Aseijui ten iti agel e p lung gel anei mong mong um tia vetna a adoh ahi. Ajeh chu abang in John Baptish ahi tiloi, Elijah ahi tiloi, Jeremiah ahi tiloi, Pathen taitom mi ahi tiloi, a insung mite jengin jong angol a agel u ahi

Hiche Jesun Kum 2000 masanga aseijui te anadoh bang banga chu tu a jong nangle kei eidoh nah lai u ahi…Nanghon la koi ahi neitivem? Jesu chu koi ahi nati em? Nangma a ding hoi ham?

Hiche doh na hi iti nadonbut dem?

Peter in vang Nangma Pathen hing Chapa Christa chu nahi tin adonbut ahi.

Jesu Pathen chapa ahi…Ka huhhing pu ahi….etc, iti nadonbut em iti answer nape dem?….

Amavang hiche nadonbut napeh chu i focus nom nao hilou a….nangin I t naki lah am nakisan m…Midangin itobang answer pejong leu, nangin Jesu chu ka epi ahi nati em? Hichu ahi apoimo pen chu.

I donbut dan u chu a chomcheh jong himai thei.

Hinlah Question Kidong ho hi ajat jat aumin  ahi…Tekah nan Multiple choice question aumin, descriptive question a umin True or false question aumin ahi. Hinla Question jatkhat chu a answer peh a kichai jengthei lou anatoh in ajui tei tei ngai a umin ahi, tahsan chu anotoh bei a athi a ahi kiti banga, Pakai Jesu chu ka ipi ahi tijong lechun anatoh a navet sah lou le nanga dinga phachom deh lou d ahi.

Hiche Question Jesun adoh pen hi answer peh kichaijeng thei hilou a…nadon but dan jungjui a chu anatoh najuisah na ngai ahi. Eg. Kahuhhing pu ahi natile…Jesun chonset a pat eilhad doh tai nati a nanop nop  nabol le hithei lou d. Kahuh hing pu ahi Kachonset jeh a calvary cross a hung kikhen a thina changei atoh ahi ti a nagel le. Nangin alethuh na a  ipi nabol ngai ham? I p kabol ngai am?Ka chonset jouse soptheng pa ahi nati a hinkho athenga namanlou le jong chu phachom lou. 

Philippi 1:27….Nanun Nakhanu nakhosah dan u chu Christa kipana thupha toh kitoh pou pou hen…

Jesu kahuh hingpu ahi tia natah san a naki san tah le nanun nakhan nakhosah dan chu Ama deilam a na uma nakhosah ngai ahi….

Conclusion: Do I believe Jesus is the Christ, the Son of the living God? And what effect does believing this have on my life? 

Phaitol Youth Club

Phaitol ECA Church

Phaitol ECA Church is located in the middle part of Phaitol village. It was established in 1953 with a name KCA, it is known to be  the first church which was established in the village. Presently, among the total population of the village this church constitute one fourth of the population.


THINGLHANG DAMDOI

GASTRIC/SUNGPOH DAMDOI:

Ai-eng do:  Ai-eng do gotbong in twitoh halin lang don in aphacheh di nadei le bongnoi toh halin lang niseh in don in.

Pumton do: Pumton do twitoh om sou in lang asou tengleh ado chu atwi mehlhan lang don in.

Thiing: An naneh jouseh le thiing themkhat akeu in neji in. Chujongle thiing hi chatoh hal a don ji hi aphai.

Louthul kang: Louthul kang chang 2 le 3 ahoh pum in goumin inlang ne in. Aphacheh di nadei le gotbong inlang twi toh halin lang nikhat a 2 le thum vei donin.

Louthul san: Louthul san jong atui sem a don hi sungpoh jen nadia pha ahi.

Meihol: Meihol lhangkhat tou (lenlou) anneh masang le nen anneh jou a neh jong aphai, ajeh chu nasunga hui ho chu ahip lut ji ahi. Chapang kum  12 lhah noilam se nehsah lova pha ahi.

HANAT

Louthul Kang: Louthul Kang chi toh gotbong in lang naha ana laitoh chu nu in, anat ol nadin chang 2 le 3 lhaibong in lang nakam a um sah in.

Louthul San: Minute ijat ham louthul san asel a lhai/ne in, nalhai thei loule at bong inlang analai tah chun koi in.

Tuisa le Chi: Chi thihkhe khat ham toh tui themkhat hal inlang naha chu not na in.

Thiing: Thiing toh twi anaang di kham bep got bong in lang patchon mehlum inlang thiing lah achun de kot inlang atui mehlha kit inlang, naha analaitah chun koi in.

Ice/barap: Ice towel in chun inlang na ha analai toh jon in anabeng 10 to 15 minutes dee sah in.

Ankamthao: Chi khut a sikhat lanlang ankamthao vat ijat ham vat khum sah inlang naha ni nalai chu olcha in nakhut chal in not in

LUNAT /HEADACHE:

Thiing: Thiing toh twi thihkhe khat ham gotnang inlang nadeh pang nu inlang pung keh sung ham koi inlang chuteng soplhan. Ahilou jongle thiing twi sa in honmin inlang aminteng ahuu khu hiplut in.

Anasot ho din…kong sunga twisa(40-45 degree C)  koi inlang nakeng minute 15 ham de in.

Apple: Jingkah ima naneh masang in apple chi them khat toh me ji in.

Lembu: Cha lah lembu tui lhah in lang don in, nalunat a olsah ding ahi.

 CHANGTHET

Orange/Komlha hoh: Komlha hoh toh twi got nang inlang na changthet laitah chu nu in.

Changmai: Changmai duo supen inlang nu in, aga jong atboh a nu aphai.

Alu/potato: Alu asel gotbong inlang atui ahiloule anang chu nu in.

Louthul kang: Louthul kang chang tanbong inlang changthet chu got na in.

Twi: Niseh in twi liter 2 vel don in.

MEIKAH/BURNS

Ai-eng: Ai-eng bong toh khoiju hal inlang nu in.

EH-TEH/CONSTIPATION

Apple: Apple ahoh khe lou in nen.

Khoiju: Khoiju thihkhe khat toh twi khon kehkhat hal inlang nikhat a 2 or 3 vei don in

KHUT/COUGH

Khoiju le Thei (lemon): Lembu ham champra twi ham khoiju themkhat toh halin donin.

Khoiju le Mot:  Mot le khoiju hal a neh di.

Ai-eng, bongnoi le thiing: Bongnoi khonkhat toh thihkhe khat ai-eng, khe khat thing om inlang jan le don in.

KONGNAT/TINGNAT

Lembu/champra: Kongat damdoi phapen chu lembu/seh pumkhat atwi lhohlhan lang chitoh hal in lang nikhat a nivei don in.

Louthul kang: Louthulkang chang 10 ham ankam thao a kang min inlang thao chutoh ahung kihal teng nakong/nating nalai chu nu inlang pungkah 3 vel koi in. Ahilou jongle jingkah sehleh chang 2 chang 3 asel in ne lechun.

JAN JUNCHE

Khoiju: Khoiju thihkeh khat ham lup dikon le donin

Lup dikon leh va lele inlang chule nalup dikon le junthan.

BUHSE

Ai-eng: Ai-eng thihkhe khat toh bongnoi halin lang nikhat a nivei donin.

Thiing: Twi khon khat lah a thiing kigotbong halin lang atwi chu akehkhat aphah changei song sou in lang janteng donin.

Lembu: Lembu twi toh khoiju thihkhe khat twi khonkhat toh hallin lang don in.

LUNGGEL LHASAM

Sohlhu: Solhu hi lunggel hat nadinga phatah ahi.

Almond: Niseh leh chang 5 chang 6 ne in.

BELCHAL/RINGWORM

Thingchangmai: Thingchangmai tanbong in lang belchal laitah chu not na in.

Ankam mu: Ankam mu gotbong inlang ana laitah chu twilum a nasop jouteng nu in.

Louthulkang: Louthulkang gotbong inlang nikhat a nivei nu in, chule nejong ne in louthul kang hi antiseptic le antifungal phatah ahi.

Neem: Neem duo subong/supen inlang empty stomach a ne in.

Tuni Sermon Thupi: Shunem numeinu a kon kihilna

Second King 4: 8-37   8:1-6 Shunem: Northern Isreal a um Joshua Khanglai a gam ana kihop uva chu Isreal chate somleni holah a khat Issachar phung mite ana kipe ahi. Shunem numeinu: Shunem kho a numei khat amin kisei lou   Elisha themgao pa hi Shunem khopi le akimvel a akholjin phat le hiche numei nuhin a in a analhun sah g a nehle chah hoitah a abol peh a ana jen le jin ahi. Elisha jong ahung pou pou amanu ina galhung jeng jin ahi. Nikhat hi numei nu hin ajipa koma…Hiche pa hi Pathen mi ahi ti kahedoh tai hijeh chun einin ama ding indan chombeh khat sem peh hitin alupna ding dopeh hitin atouna ding hojong sempeh hite atin ahile…ajipan jong Pathen min ahinah le atin abolpeh lhon tan ahi…..najinu ham najipa ham, nasopi ham, naloi nagol ham khat thusei ahiloule n chu Pathen min a nasan a Pathen min ahinah poule nati a nabol le pathen phatthei boh nachan ding ahi.

Hichun Elisha nidanga banga numeinu ina ahung kit phat chun …Shunem numeinu le ajipan ain dan semlhon chu Elisha apedoh lhontan…hiche room hi nakichol nading nadei dei a naman ding, keini asutheng dingle ahe tup ding kahilhonin ati lhonin…Elisha chu aroom sunga aum le alunglhai mama jengin ahi hijeh chun asoh pa Gehazi jah a chenlang  a inneinu koma ip kisam am ip kabol peh thei ding ham kadongin ati tan ahi…Chuin numeinu chun kamite lah a cheng kahin ima akivat kaneipoi atin ahi. Pathen na dinga nabolthei sun sun napan thei dan dan in pang lechun…ipi nadei em, ipi nakivat em ti a doh na hung um ngal ding ahi.

Numeinu hi Pathen hitah le pathen mite khohsah tah ahijeh a Pathen in phat thei aboh a ima kisapna aneipon ahi..Mathew 25: 40 nalanga chun Kasopi holah a naeo pen nabol naochu keima neibol nao ahi atin ahi…Gehazi in Elisha koma ima kisapna aneipoi ahung ti tan ahile Elisha in jong nangin nadoh le hitia chu ati ding mong ahi, nangma chenlang gavelenlang ipi akivat umam gakhol le in atitan ahi…Ei sei sei ngailou, thum thum jong ngai lou ethei sun sun a Pathen na itoh a Pathen lunglhai na a ium poule Pathen ama le ama hung kisalel intin, avanmite hinsol intin ipi kisapna nanei em…sum ham, von ham, minphatna ham, chihna ham, damna ham, haona ham..Pathen a kon doh chu hung um ding ahi. Chuin numeinu chun cha anei lou ahin mudoh lhontan…Elishan akou in kumkit tuphat le kahung kit teng chapa hoitah nana kipom d ahi tin thulhah na anei tan ahi. Numeinu hin Pathen lunglhaina amu jeh in Pathen in chapa hoitah khat apetan…nikhat achapa hi apa loubol na a agachen ahile…aluchang anan athipai tan ahi…chuin anu koma adophei ule anun Elisha lhunna dinga indan asem lhon a chun agalup sah tan ahi. Asohpa jah a sangan hin gontup in atin sangan chunga atou in Elisha kom ajon tan ahi chupet a chu Elisha chu carmel molsang chunga ana umpet ahin ahi…

Chuin numeinu chun Elisha jah a kapu Nangma koma chapa kathum khah mong hinam? Nangin pha nasah a chapa neipeh hilouhamtin kiphinna anei tan ahi, ahin athi jongle nang kisah lel na d ahi atin ahi…Chuin Elisha jong numeinu inlam ajon loi in chapang alupsah na indan achun alut in agasu hingkit tan ahi….achom lang tah a isei u ahi…Thilkhat chu kathum a eikipe hile keimopohna ahin kathum lou a khohsah najal  a eikipe chu keima risk umlou ahi keima boina d umlou eipe pa mama hung kisalel ding a hi. Pathen in natohphat vanga phatthei naboh nanei nagou hochunga boina aumle Patthen ama le ama hung kisalel intin ahung semphat d ahi.

Chuin nikhat hi Elisha in Numeinu chu akou in Isreal gama hi kum sagi kel lhadi ahin nang le nainsungmite jong kellhah sungse adin Philistine gam sunga ga umtan atipeh in ahi. Ama jong kellhah sung sese Philistine gama aga khoprm in kum sagi kichai jou in ina ahung kile kit leu ain mi anaumtan alou ujong min anakibol tan ahi….Chuphat in aman jong anodoh jou tahlou phat in Lengpa koma ain le lou kithun din ache tan ahileh chupet tah chun Gehazi Elisha sohpa lengpa mai a anadinpet anahin lengpan Elisha chungchang  thu ahet nom jeh a asohpa chu ana doh ahin. Elisha in thilkidang abol hole numeinu chapa ahinsah kit thuho chu anaseipet laitah lhon ahi. Chuin Numei nu jong ahunglut le Gehazi in amanu khu ahi chule achapa Elisha in ahin sah chu chapang khu ahi atitan ahile…Lengpan jong numeinu jah a I p kabol peh thei ding ham tin adong pai jeng in ahi….

Hoilai mun hijong le Pathen in alunglhai na mite dinga chu phat kilem mun kilem nachena lang langa nagonpeh ding ahi. Boina nanei le nakithopi ding nahin gonpeh ding ahi. Chuin numeinu chun lengpa aseipeh phat in asoh te koma hiche numeinu hi ain le alou lepeh kit un lang kum sagi sunga alousoh gaso jouse jong lepeh un atin thupeh anei tan ahi…Pathen lunglhai na a hinkho naman poule naumloukah, nabolman loukah , nadamlou kah, natohmanlou kah ho san gei a naloman naki pe ding ahi…..Pathen lunglhaina a hinkho mangcheh theidin Pathen in phatthei eiboh taohen. 

 
 

Make a free website with Yola